OPOLE · OPOLSKIE · NASZE HISTORIENasza społeczność na Facebooku
HISTORIE · LUDZIE · MIEJSCABlisko miejsc.
Blisko ich historii.
Historie i ciekawostki · Lisięcice

August Hansel. Wynalazca z Lisięcic

Czy wiecie, że pod koniec XIX wieku mieszkaniec Lisięcic opatentował sposób nadawania papierowi i tkaninom wodoodporności?

W 1894 roku August Hansel z Lisięcic (niem. Leisnitz) koło Głubczyc (niem. Leobschütz) uzyskał ochronę patentową dla metody zabezpieczania papieru i tkanin przed wodą. Według opisu wynalazku poddane takiej obróbce materiały miały pozostawać giętkie i elastyczne nawet przy długotrwałym działaniu wilgoci.

Dwie warstwy ochrony

Patent nr 78918, chroniony od 1 maja 1894 roku, opisywał nakładanie dwóch warstw: specjalnie przygotowanej masy klejowej, a następnie werniksu lub lakieru. Pierwsza tworzyła elastyczną powłokę, druga dodatkowo zwiększała wodoodporność i nadawała powierzchni połysk.

Z roztworu kleju wytrącano za pomocą kwasu garbnikowego masę nierozpuszczalną w wodzie. Następnie stapiano ją i mieszano z gliceryną, syropem, melasą, tłuszczami lub olejami. Dodatki miały zapobiegać twardnieniu i kruszeniu się powłoki. Można było również zastosować niewielką ilość wolframianu sodu, aby zwiększyć ciągliwość masy.

Substancję nanoszono na papier lub tkaninę, zanim stwardniała. Aby dodatkowo wzmocnić papier, Hansel proponował wprasowanie tkaniny w jeszcze miękką powłokę albo umieszczenie jej pomiędzy dwiema warstwami zabezpieczonego papieru.

Udoskonalenie z września 1894 roku

6 września 1894 roku rozpoczęła się ochrona patentu dodatkowego nr 80231. Przewidywał on między innymi wykorzystanie ałunu lub octanu glinu zamiast kwasu garbnikowego oraz zastosowanie kauczuku, gutaperki lub ich substytutów jako dodatków nadających masie giętkość. Dzięki tym zmianom w niektórych zastosowaniach druga warstwa werniksu lub lakieru mogła okazać się zbędna.

Druk patentu nr 80231: August Hansel in Leisnitz bei Leobschütz
Patent dodatkowy nr 80231 z pełnym imieniem Augusta Hansela. Fotografia dokumentu z oferty antykwarycznej sprzedawcy pit2fast1.

O rozwiązaniu pisano również w niemieckojęzycznej literaturze technicznej. Zachowane wzmianki podają numery obu patentów oraz nazwisko i miejscowość wynalazcy.

August Hansel, Leisnitz b. Leobschütz
Wycinek niemieckiej publikacji technicznej opisujący patenty Augusta Hansela
Wzmianka o Hanselu i obu patentach w niemieckojęzycznej publikacji technicznej. W udostępnionym wycinku nie ma pełnego opisu bibliograficznego.

Historia, którą wciąż poznajemy

O samym Auguście Hanselu nadal wiemy niewiele. Jego daty życia, zawód i losy rodziny pozostają do ustalenia. Dokumenty pozwalają jednak przypomnieć człowieka związanego z Lisięcicami, który ponad 130 lat temu pracował nad praktycznym problemem: jak chronić papier i tkaniny przed wodą, zachowując ich elastyczność i wytrzymałość.

Wróć do wszystkich historii